26.07 [poniedziałek] – Fabryka, Kraków, ul. Zabłocie 23
Wyszegradzki Dom Tańca:
17.00-18.30 – warsztaty tańców węgierskich
20.00-21.00 – koncert zespołu Zurgó (Węgry)
21.00-23.00 – warsztaty tańców węgierskich
Zurgó (Węgry) - zespół muzyki tradycyjnej inspirujący się tradycjami „Csango” – żyjącej w Rumunii mniejszości węgierskiej. Grupa, złożona z muzyków i tancerzy, pochodzi z Budapesztu i zajmuje się rekonstrukcją dawnych tradycji muzycznych Siedmiogrodu, jak też praktyką wykonawczą, czego owocem są solowe płyty zespołu, udział w międzynarodowych projektach muzycznych i koncerty na najważniejszych festiwalach world music w Europie.
Lídia Draskóczy – skrzypce / Borbála Konkoly – śpiew / Bercel Nagy – flet, kaval, tilinkó / László Németh – koboz / Félix Benke – perkusjonalia
27.07 [wtorek] – Fabryka, Kraków, ul. Zabłocie 23
Wyszegradzki Dom Tańca:
17.00-18.30 – warsztaty tańców słowackich – Tanečny Dom Bratislava
19.00-20.30 – warsztaty tańców słowackich – Tanečny Dom Bratislava
22.00-23.00 – koncert zespołu Muzička (Słowacja)
Muzička & Draguni (Słowacja)
Zespół powstał w 1990 roku w Bratysławie, w swojej twórczości stara się zgłębić muzykę różnych regiopnów Słowacji, zachować koloryt pierwotnej wersji. Mówią o sobie: „Kim jesteśmy? - Pasjonatami własnej muzyki tradycyjnej; staramy się ją jak najlepiej i jak najwięcej grać: dla publiczności, przyjaciół i własnej przyjemności. Muzyka rodziła się przez wieki zawsze towarzysząc codziennym emocjom.
Od chrzcin do pogrzebu - to przestrzeń, w jakiej powstawała opisując najgłębsze ludzkie troski i radości. Staramy się zachować jej ducha; grając z pełnym zaangażowaniem do tańca i do "słuchu" wierzymy, że jest w tym właśnie sposób, by przetrwała".
Tomáš Brunovský – skrzypce / Laco Fekete – skrzypce / Ivan Hanula – skrzypce / Martin Brunovský – skrzypce – sekund / Mišo Brdársky – altówka – sekund / Peter Obuch – kontrabas, basy / Fero Morong, Stano & Draguni – Tanecny Dom Bratislava
29.07 [czwartek] – Fabryka, Kraków, ul. Zabłocie 23
Wyszegradzki Dom Tańca:
17.00-18.30 – warsztaty tańców: Między Wisła a Dunajem – Kapela Hałasów (Polska)
19.00-20.30 – warsztaty tańców: Między Wisła a Dunajem – Kapela Hałasów (Polska)
Kapela Hałasów
Surowe brzmienie, zaprawione szczyptą melancholii i tęsknoty za dawnymi czasami.
Muzyka do słuchania, do tańczenia, do smakowania.
Rodzinny duet wytrawnych artystów zajmujących się od lat badaniem najciekawszych i najbardziej archaicznych form europejskiej muzyki, tańca i rzemiosła. Nauki pobierane u wiejskich mistrzów poszerzone studiowaniem materiałów etnograficznych, stała aktywność muzyczna, doświaczenia teatralne i plastyczne, czwórka dzieci, wiejski dom i otwarte głowy – wszystko to składa się na wyjątkowość tej muzycznej pary. Członkowie najciekawszych formacji folkowych w Polsce (Bractwo Ubogich, Muzykanci, Lautari), międzynarodowych projektów artystycznych (Tikkun, Schola Węgajty, Dom Tańca. Poznań) oraz teatralnych (Teatr 44, Teatr Cinema, Teatr Strefa Ciszy, Teatr A3).
Praktyka taneczna – od potańcówek w wiejskiej remizie po spotkania z zawodowymi tancerzami – pomogła im wypracować własny styl prowadzenia zabaw i warsztatów. Bazują przede wszystkim na tańcach korowodowych i wirowych, żywej muzyce oraz uczeniu kroków na gorąco, w trakcie zabawy. Te najbardziej archaiczne formy taneczne bazują na łatwych, powtarzalnych sekwencjach kroków i rosnącej stopniowo dynamice. Okraszone pięknymi melodiami wykonywanymi na unikalnych ludowych instrumentach szybko budują w grupie osób poczucie wspólnoty.
Jacek Hałas – śpiew, lira korbowa, akordeon, prowadzenie tańców
Alicja Choromańska-Hałas – bęben, gordon
POST SCRIPTUM: domy tańca
Ruch domów tańca, inspirowany kulturą muzyczną i taneczną Węgier i Siedmiogrodu, narodził się na Wegrzech w latach 60-tych. Dla naszych „bratanków” ta zadziwiająca, masowa aktywność okazała się samooczyszczeniem i lekarstwem na unifikację i estetykę ery gumofilców. Ta samorodna - jak wino tokaj - kulturowa fermentacja, przywróciła smak i równowagę w krajobrazie. Poczucie identyfikacji z miejscem, z którego się wyrasta, wspólnotowość, która nie wyklucza szacunku dla odrębności, lecz buduje tolerancję - to wymierne i zauważalne pozytywne efekty edukacji węgierskich domów tańca.
Polski ruch domów tańca odwołuje się do doświadczeń węgierskich. Zainicjowany u nas trzydzieści lat później, ma jednak odrębne podłoże kulturowe. Polski „sprzeciw ideologiczny” przełomu lat szcześćdziesiątych i siedemdziesiątych wyraźnie zapisał się w poezji (Nowa Fala) i w aktywności teatralnej: od politycznego teatru literackiego (np. Teatr Ósmego Dnia) po teatr Grotowskiego, Staniewskiego i pochodne ruchy parateatralne (np. Teatr Wiejski Węgajty, Teatr Sejneński). W w wyraźny sposób przywołano kategorię ludowości jako istotną, pierwotną wartość kulturotwórczą. Podłożem zjawiska nie był tu jednak sprzeciw polityczny, czy wola identyfikacji, raczej sprzeciw estetyczny i upodobanie do antropologicznej wykładni świata. Aktywność polskich domów tańca, powstałych pod koniec lat dziewięćdziesiątych, to w pewnym sensie również wynik sprzeciwu. Już nie wobec politycznej doktryny, a bardziej wobec lansowanego przez media modelu kultury masowej. Z różną regularnością w Polsce działa kilka domów tańca, m.in.: w Warszawie (od 1995), w Krakowie (od 1998), w Poznaniu (od 2001) i jeden węgierski - również w Warszawie. Podobną działalność, choć bez zbieżności z nazwą „dom tańca”, lecz pod szyldem „domu ludowego” prowadzą ośrodki na Podhalu: w Bukowinie Tatrzańskiej i w Kościelisku, gdzie tradycje wielopokoleniowego muzykowania przetrwały do dzisiaj, nie mają więc charakteru rekonstrukcji, są praktyką niemal codzienną i wciąż obecnym elementem krajobrazu kultury regionalnej.
ROZSTAJE: Wyszegradzki Dom Tańca
Krakowski Dom Tańca powstał w 1998 roku i zrazu – bardziej niż „domu” – przybrał formę „taboru”. Stał się projektem „wędrującym” i działał w oparciu o grupę miłośników muzyki tradycyjnej i rozmaite instytucje, które dla tego typu inicjatywy zechciały wykazać przychylność. Pierwszym przytułkiem i miejscem spotkań Krakowskiego Domu Tańca był Teatr Bückleina (1998). Współpraca z Polsko-Bałkańskim Stowarzyszeniem KOLO zaowocowała koncertami, które w Teatrze gromadziły kilkaset osób. W „Bückleinie” KDT grał zespół serbskich tykwiarzy, Teresa Mirga z zespołem Kałe Bała i Muzykanci, których udziałem było prowadzenie cyklu warsztatów polskich tańców tradycyjnych.
W 1999 Dom Tańca zagościł w Klubie Muzycznym „Chimera” przy Gołębiej 2 w Krakowie. Słynne do dziś Piątki w Chimerze, ogniskowały stałych amatorów tańców tradycyjnych przy żywej muzyce. Warsztaty polskich tańców tradycyjnych prowadzili Muzykanci (Hałasowie i Słowińscy), grając też co piątek - dla mniej i więcej wtajemniczonych - zabawy taneczne. Klub w „dawnej” Chimerze gościnny był też dla zespołów grających muzykę irlandzką, nowy folk południowo-wschodni, z czego szczególnie ciekawa okazała się gruzińsko-ukraińska fuzja: Zumba Land (m.in. Gija Dżaugaszwili, Zaza Korinteli, Walentyn Dubrowski). Z eksperymentów celtycko-amerykańsko-żydowskich, po latach najciekawszy jawi się No borders Stefana Puchalskiego. Trzeba dodać, iż granica formy warsztatów, koncertów i zabawy ludowej w spotkaniach KDT w Chimerze była zazwyczaj dosyć nieostra.
W roku 2002 i 2003 Krakowski Dom Tańca gościł w teatrze Groteska w Krakowie, co umożliwiło to, we współpracy z Centrum Węgierskim w Krakowie, realizację projektu jako regularnych zajęć warsztatowych, koncertów i odrębnych sesji muzycznych. Cotygodniową naukę podstawowych kroków i tańców Polski centralnej i Podkarpacia (polki, oberki, trojaki, czardasze) prowadziła Joanna Słowińska (gospodarz Krakowskiego Domu Tańca), a raz w miesiącu w formie warsztatów tańca prezentowały się zespoły z innych krajów Europy Środkowej. Zajęcia taneczne prowadzili m.in. Muzicka i Draguni (Dom Tanca z Bratysławy), Muzykanci (polskie tańce tradycyjne) Beata Palya i Karpatia (Węgry), Teatr Tańca Haromsek (Siedmiogród / Rumunia), Teresa Mirga i Kałe Bała (Spisz; tańce cygańskie), Leon Blank (Szwecja; tańce żydowskie) i zespół Di Galitzyaner Klezmorim (Kraków). W ramach koncertów KDT prezentowaliśmy też cykl pieśni pasyjnych (polskie, cygańskie, łemkowskie), jak też nowe i zapomniane kolędy polskie (Muzykanci) i węgierskie (Makam z Budapesztu). Od 2000 roku aktywność KDT splata się też z Festiwalem Muzyki Tradycyjnej ROZSTAJE. W ramach Klubu Festiwalowego, jak też odrębnych przedsięwzięć Krakowski Dom Tańca gościł zespoły m.in. ze Słowacji (Dudvach), z Moraw (Maly Beskid), Huculszczyzny (Tafijczuki), Węgier (Maskaras, Kalyi Jag), Siedmiogrodu (Haromsek), jak też z USA (Clog America) i Francji (koncert Stephane Delicq’a – mistrza muzyki tanecznej i wirtuoza akordeonu diatonicznego). Aktualnie projekt Krakowski Dom Tańca znalazł kontynuację w działaniach animacyjnych Moniki Dudek (tancuj.pl) oraz Pawła Płaszczaka (Gdzie Basy; folk.wkrakowie.org). W ramach festiwalu ROZSTAJE i w nawiązaniu do wcześniejszych doświadczeń Stowarzyszenie Rozstaje w roku 2010 proponuje: Wyszegradzki Dom Tańca oraz warsztaty skrzypcowe: Szkoła na Rozstajach – „transkarpacki” cykl edukacyjny dla wszystkich zainteresowanych muzyką tradycyjną w jej niekomercyjnej postaci.
Zapraszamy!
Jan Słowiński
Dyrektor Artystyczny
Festiwalu ROZSTAJE
